Okul Öncesi Dönem Çocuk Beslenmesi ve Eğitimi

Diyetisyen Reyhan ŞENBAŞ
YAZI stili

Sevgili okurlar, biliyoruz ki toplumların sağlıklı gelecekleri için temel, sağlıklı yetişmiş çocuklardır. 

Okul öncesi dönem yetişkinlik için temel birçok alışkanlığın geliştirildiği dönemdir. Bu dönemde çocuklarımızın yeterli ve dengeli beslenmelerini ve bu konuda eğitilmelerini sağlamamız çok önemli küçüklüklerinde doğru alışkanlıklar edinmemiş kişilerin yetişkinliklerinde bu alışkanlıklarından kurtulması zordur.

Yaşamın temel gereksinimlerinden olan beslenme eğitiminin erken yaşlarda özellikle okul öncesi dönemde verilmesi çocuğumuzun yaşam boyu sağlığı açısından önem taşımaktadır. 3 yaşından itibaren çocuklar yardımsız, kendi kendilerine yemek yiyebilirler. Ancak 5 yaşa kadar da çocukların kendi başlarına yemek yiyememelerinin normal kabul edildiğini, ancak 6 yaştan sonra hala kendi yiyemiyorsa bunun normal olmadığını bilmeliyiz.

Çocuklar genetik yapıları, anne karnındaki beslenme durumları, bebeklik döneminde ki beslenme durumları geçirdikleri hastalıklar v.b. gibi nedenlerle birbirlerinden büyük farklılık gösterirler. Çocukların büyüme gelişmelerinin çok dikkatle izlenmesi gerekmektedir. Çocukların boy ve ağırlıkları 3. ve 97. persentil değerler arasında ise büyüme ve gelişmeleri normal kabul edilir. Ancak çocuk bulunduğu persentil değerin altına inerse ya da duraksama gösterirse bir doktor kontrolüne alınmalıdır. ( Örneğin 6 yaş erkek çocuk 3. persentil 14,750 kg ağırlık 104,0 cm boy, 97. persentil 26.800 kg ağırlık, 127,5 cm boy – değerleri arasında normal) ( Üstü şişmanlık daha alt değerde olduğunda zayıf demektir)

Ağırlık artışı 3 yaştan sonra yılda ortalama 2,5 kg boy artışı ise 5 – 7 cm. dir. Çocuklar 4 yaşında doğum boylarının iki katına ulaşırlar.

Okul öncesi çocuklar evde anne ve babalarını bakıcılarını, diğer büyüklerini, okulda ise öğretmelerini taklit ederler. Bu nedenle biz büyükler, çocukların yanında yemeklere karşı olumsuz davranışta bulunmamalıyız.

Anne, baba ve kardeşler bu yaştaki çocuklar için iyi bir modeldir. Aile sofrası yeterli ve dengeli beslenme için iyi bir model oluşturmalıdır.

Sevgili okurlar, çocuklarımıza iyi beslenme alışkanlığını kazandırmak için ;Çocuk zorlanmamalı, kokutulmamalıdır,

Yemek yesin diye T. V. Seyrettirmek, şarkı söylemek, tabak peşinde dolaşmak doğru değildir.

Sofrada çok acele ettirmemeli vede çok oyalanmamalıdır.

Çocukla pazarlık yapmak, yalvarmak hatalı davranışlardır.

Çocuğu başka çocuklarla kıyaslanmamalıdır.

Çatal, kaşık çocuğun eline ağzına uygun olmalı, oturak yüksekliği masaya uygun olmalıdır.

Yemek zamanının neşeli ve mutlu bir atmosferde geçmesini sağlanmalıdır.Çocuğun kendi yemesine müsaade etmeli ve çocuk yemek yerken sabırlı davranmalıdır.

Çocuğa aile sofrası dışında sofra hazırlanmamalı

Çocuk büyükleri ile sofraya oturmalı Böylece bazı kuralları da öğrenecektir. Çocukla yapılacak özel konuşmalar için yemek saatleri dışında bir zaman seçmelidir.Çocuklarımıza öğün araları çikolata, gofret, cips, pasta, şeker, bisküvi v.b. yedirmeyelim.

Yemekten önce yorucu aktivite yaptıysa, dinlenmesi sağlanıp öyle sofraya oturulmalıdır.

Çocuğun sevmediği besin için çocuk zorlanmamalıdır. Zorlamak o esine karşı tiksinti ve reddetme duygusunu oluşturur.

Çocuğumuzun yemek saati, oyun saati, t.v. izleme saati karıştırılmamalı. Çocuğumuza yemek yediği için ödüllendirme veya yemediği için cezalandırma gibi davranışlarda bulunmayalım. (Yemek yeme çok normal bir davranış olarak gelişmeli)Yemeklerini iştah açıcı, cazip şekillendirme sunmalıyız.

Yemeklerini ılık hazırlayalım. (Ne sıcak ne de soğuk olsun)

Çocuğumuz yemek yerken naz yaparsa, önüne konulan yemeği 20 dakika sonra önünden alalım.

Bir sonraki öğün çocuğumuz acıkacağı için daha iştahla yiyecektir.

Çocuklar konuşurken yemeği unutup, yemeklerini bitirmeyebilirler. Bu yüzden yemek yerken fazla konuşmamaları için ikna edilmelidir.

Bu yaştaki çocukların bazı yiyecekleri sevmeleri yada sevmemeleri günden güne değişebilir. İştahları düzensizdir.

Sevdiği yemeği çok sık pişirmek o yemeğe karşı isteksizlik oluşturabilir.

Besinleri kendi özel tatları ile sunalım yiyecekleri karıştırmaktan hoşlanmazlar.Bu yaştaki çocuklar et, mısır gevreği, hamur işleri, meyveleri, şekerli gıdaları, kraker, bisküvi gibi yiyecekleri severler.

Yemekleri iyi hazırlayıp çekici servis ederek iştah azalması ve besin tüketimindeki düzensizlikler engellenebilir.

Sağlık kurallarına uygun, yeterli ve dengeli beslenmelerini ve bu konuda eğitimlerini sağladığınız çocuklar yetiştirmenizi dilerim

Sağlık ve sevgiyle kalın.